Alexandre Jelowicki, Vinceslas Jelowicki, Edouard Jelowicki, Eustache Jelowicki, Eustache Jelowicki [Aleksander Jełowicki, Wacław Jełowicki, Edward Jełowicki, Eustachy Jełowicki] w: Les Polonais et les Polonaises de la Révolution du 29 Novembre 1830 (...) Par Joseph Straszewicz, Paris [1832-1836]

Brak ocen

Portret grupowy przedstawia Wacława Jełowickiego z synami: Edwardem, Aleksandrem i Eustachym. Wacław Jełowicki, marszałek szlachty hajsyńskiej, właściciel majątku Hubnik nad Bohem, w maju 1831 roku na rzecz powstania przeznaczył swoje dobra i powiódł do walki trzech swoich synów. Hajsyński szwadron Jełowickich liczący 120 koni, wraz z szwadronami powiatów bałckiego, olhopolskiego, bracławskiego i jampolskiego wszedł w skład podolskiego oddziału powstańczego, oddanego pod komendę leciwego generała Benedykta Kołyszki. Niewyćwiczone wojsko stoczyło 14 maja pod Daszowem krwawą bitwę z regularną rosyjską armią generała Loggina Rotha, zakończoną rozbiciem powstańców. 19 maja oddział sformowany z ocalałych spod Daszowa żołnierzy - ochotników podjął pod wsią Obodno potyczkę z pozycji partyzanckich, w której szczególnie zasłużyli się Jełowiccy. Edward poprowadził zwycięskie natarcie na prawe skrzydło Konnopolców generała Sczuckiego, w którym Aleksander i Eustachy – ten ostatni ze względu na wyjątkowe męstwo i nadzwyczajną siłę zwany „pierwszym żołnierzem powstania” - wzięli dwie rosyjskie armaty. Poległo 60 Rosjan, do niewoli pojmano generała Sczuckiego wraz z 16 oficerami i 290 żołnierzami, w ręce powstańców, z których poległo jedynie dwóch, wpadła wszelka broń wroga oraz furgony z amunicją i furażem. Wieść o odniesionym zwycięstwie wraz z nieprawdziwą informacją o przybyciu posiłków w postaci wojsk generała Józefa Dwernickiego sprawiła, że do walki porwały się okoliczne powiaty wschodniego Podola. W kolejnym krwawym starciu oddziały Kołyszki uległy przeważającej sile rosyjskiej brygady ułanów latyszowskich. W bitwie pod Majdanami 23 maja poległ nestor Wacław Jełowicki. Synowie po przekroczeniu granicy zostali internowani w Galicji, zdołali jednak zbiec, by powrócić i walczyć w obronie Warszawy. Odznaczeni złotymi krzyżami Virtuti Militari 4 października 1831, zrzekli się jednak tych odznaczeń na rzecz innych powstańców podolskich. [oprac. Janina Wilkosz]  


Brak komentarzy